Wiatraki Holandii

Holendrzy rozmiłowani są w wiatrakach, które obok tulipanów i drewnianych sabotów, są dziś symbolem Niderlandów. Pierwsze wiatraki stały w Holandii już ok.1200 roku. Kiedyś było ich ponad 10 000, jeszcze w XIX wieku było w Holandii ok.9000 wiatraków, ale dziś jest ich już tylko około 1100. Kiedyś pełniły funkcję młynów zbożowych, tartaków, a wszystkim napędzanych wiatrem urządzeń odwadniających. Dziś są pomnikami historii, elementem zachowania tradycji i specyficznej cywilizacji Niderlandów.

De BloemW samym Amsterdamie stoi osiem wiatraków. Niczym statki morskie, noszą one własne nazwy. I tak De 1200 Roe stoi przy Haarlemmerweg 465, De 1100 Roe przy Herman Bonpad 6, Riekermolen znajduje się przy rzece Amstel. Wszystkie trzy pochodzą z XVII wieku. Później zbudowane wiatraki to D'Admiraal (Admirał) przy Noordhollandschkanaaldijk 21 i De Bloem (Kwiat) przy Haarlemmerweg 701. De Gooyer albo Fuenmolen stoi Fuenenkade 7, niedaleko Sheepvaart Museum - Muzeum Żeglugi. Ten wiatrak mieści w sobie Bierbrouwerij ‘t Ij, czyli Browar ‘t Ij sprzedający tradycyjne piwo. Jego ramiona uruchomiane są w pierwszą sobotę miesiąca.

Molen van Sloten stoi przy Akersluis 10. Jest to XIX wieczny młyn odwadniający otwarty od 10.00 do 16.00, za wyjątkiem świąt. Młyn ten jest przystosowany dla wizyt ludzi niepełnosprawnych, ma nawet wbudowaną mała windę wewnątrz. Jest w nim wystawa poświęcona historii młyna i życiu Rembrandta, którego ojciec był młynarzem w Lejdzie.

De OtterWreszcie jeden z najstarszych wiatraków w Amsterdamie to De Otter (Bóbr), zbudowany ok. 1630 - kiedyś wiatrak odwadniający, pracujący do dziś jako tartak. Jest on oddalony o około 20 minut pieszo od placu Dam. De Otter stoi pod adresem Gillis van Ledenberchstraat 78, na zachód od dzielnicy Jordaan. Ten piękny, zabytkowy wiatrak z trudem przetrwał pośród nowoczesnego, rozwijającego się miasta. Szczególnie nowe, wysokie domy zasłaniają mu po prostu wiatr. Tak samo teren na którym jest zbudowany nabiera coraz większej wartości, jako teren budowlany, dlatego jego obecna lokalizacja znalazła się pod coraz większą presją zabudowy. Holendrzy niejednokrotnie przenoszą wiatraki w nowe miejsce. W czasie rozbiórki starannie oznaczają elementy drewnianej konstrukcji, tak by móc odbudować wiatrak na nowym miejscu.

Stosunkowo niedaleko od Amsterdamu, bo o około 35km na północ, znajduje się zabytkowa drewniana wioska Zaanse Schans. W tym skansenie pełnym pięknych, XVII wiecznych drewnianych domów, obok otwartej dla turystów wytwórni tradycyjnych, drewnianych sabotów i starej stoczni nadal budującej drewniane łodzie, stoi pięć dużych, zabytkowych wiatraków przeniesionych tu z innych miejsc. Są one otwarte dla zwiedzających i nadal pracują. Jeden z nich - De Huisman to dawny młyn, kiedyś produkujący składniki do produkcji musztardy. Tradycyjna sprzedawana tu lokalna musztarda jest już mielona elektrycznie, ale nieco dalej stoi wielki wiatrak, który nadal miele potrzebne do wyrobu tradycyjnych barwników minerały. Na miejscu można też kupić tradycyjne materiały dla artystów – barwniki w proszku i gotowe już robione tradycyjnymi metodami farby w wielu kolorach. Wioska – skansen Zaanse Schaans otwarta jest od 8.30 do 17.30(zimą do 17.00), wstęp jest bezpłatny ale parking kosztuje € 3,40 za godzinę, € 15,- za dzień. Pociągiem należy jechać w kierunku Alkmaaru do stacji Koog-Zaandijk i przejść ok. 10 minut pieszo według wywieszonych małych tabliczek, drogowskazów.

Dalej poza Amsterdamem, najsłynniejszym miejscem jest oddalona o około 80km od Amsterdamu na południe Kinderdijk (Tama Dziecięca) gdzie stoi obok siebie aż 19 wiatraków. Zostały one zbudowane około 1740 roku, by wypompowywać wodę z niżej położonych rejonów poza tamę. Jeden z młynów (Molen 2) otwarty jest od początku kwietnia aż do końca października, od 9.30 do 17.30 dla zwiedzających. Stoi on ok. 5 minut pieszo od głównego parkingu. Samo miejsce Kinderdijk jest ciekawe do zobaczenia i dostępne przez cały rok. Dojazd autobusem 154 z Zuidplein w Rotterdamie. W wietrzny dzień, stojące pośród pól i kanałów wiatraki Kinderdijk dostarczają zwiedzającemu niezapomnianych wrażeń.